Gabinet Logopedyczny Logobus: Szkoła Podstawowa

komentarze

Jednym z najważniejszych elementów skutecznej terapii logopedycznej jest systematyczna praca w domu. Rodzice często skarżą się, że dziecko odmawia pracy poza zajęciami w gabinecie. Jak sobie z tym radzić? Sposób na "nie chcę mi się" jest bardzo prosty. ☺ Przeprowadźmy zadanie tak, aby dziecko nie traktowało ćwiczeń jako przykry obowiązek, ale świetną zabawę!

Od razu chcę obalić mit, że drogie pomoce logopedyczne to gwarancja udanej terapii i podniesienia atrakcyjności zajęć. Prawda jest taka, że to nasza kreatywność i chęć działania jest kluczem do sukcesu. Liczy się przede wszystkim metoda, a nie użyte materiały.

Poniżej przedstawię kilka przykładów, jak w prosty sposób, bez narażania budżetu, przygotować zabawy utrwalające ćwiczoną głoskę. Jedna mała uwaga: przed przystąpieniem do gry przygotujcie wraz z dzieckiem karty z materiałem wyrazowym. Jeżeli dziecko potrafi czytać wystarczą do tego pocięte kartoniki z zapisanymi wyrazami z ćwiczoną głoską. Natomiast jeżeli ćwiczycie z maluchem, to świetnie sprawdzą się odręcznie narysowane symbole dla danych słów (to wcale nie muszą być dzieła sztuki!). To co, zaczynamy? ☺

1. Kalambury

Stara i nieco zapomniana gra, w której może uczestniczyć cała rodzina. Jeden z graczy losuje kartę i przedstawia jej "treść" za pomocą ruchów ciała i mimiki. Alternatywną wersją są "rysowane" kalambury, do których możecie wykorzystać zwykłą kartkę i kredki, lub biały karton włożony w sztywną koszulkę na dokumenty i flamastry suchościeralne (koszt. ok. 4-5 zł).

2. Gry planszowe

W każdym domu z pewnością znajdą się tradycyjne gry planszowe. Jeżeli dodacie do nich przygotowane karty z wyrazami otrzymujecie unikatową pomoc do ćwiczeń logopedycznych! Wystarczy, że zastosujecie zasadę: gracz po każdym rzucie kostką losuje słowo do powtórzenia (jeżeli powtórzy poprawnie może wykonać ruch, jeżeli nie - stoi w miejscu).

3. Kółko i krzyżyk

Narysujcie planszę do gry w kółko i krzyżyk, a następnie poszukajcie w domu guzików, nakrętek, itp. w dwóch kolorach (to będą wasze pionki). Gra przebiega w sposób tradycyjny z drobną modyfikacją: przed każdym ruchem gracz losuje kartę. Wygrywa ten kto postawi trzy pionki w jednym rzędzie.

4. Zgadnij o czym myślę

Do tej zabawy nie potrzebujemy nic, oprócz przygotowanych własnoręcznie kart. Rozkładamy karty przed dzieckiem, a następnie podajemy opis wybranego obrazka, np. "ma wąsy, poluje na myszy i pije mleko", natomiast zadaniem dziecka jest odnaleźć wizerunek kota. Po zakończonej kolejce gracze zamieniają się rolami.

5. Czego brakuje?

Podobnie jak w poprzedniej grze rozkładamy przed dzieckiem kilka obrazków, następnie prosimy malucha, by dokładnie im się przyjrzał. Po upływie regulaminowego czasu dziecko odwraca się, a rodzic zabiera jeden obrazek/napis. Zadaniem dziecka jest odgadnąć czego brakuje.

Podane wyżej przykłady ćwiczeń możemy modyfikować w zależności od wieku i upodobań dziecka. Miłej zabawy!

1 komentarze

komentarze

Temat dysleksji i ryzyka dysleksji przewija się na forach nie od dziś. Wielu rodziców szuka w Internecie odpowiedzi na nurtujące pytania dotyczące trudności ich dzieci, a niektórzy oczekują nawet wirtualnej diagnozy.

W związku z powyższym postanowiłam napisać kilka słów o ryzyku dysleksji, przy czym nie należy tego posta traktować jako gotową receptę. Diagnozę stawia ZAWSZE specjalista zajmujący się danym zaburzeniem!

Photo by Hannah Olinger on Unsplash

Co to jest ryzyko dysleksji?

Termin ten stosuje się w odniesieniu do dzieci, które rozpoczęły naukę w szkole i napotkały na pierwsze, nasilone trudności w nauce oraz do maluchów, które nie osiągnęły jeszcze wieku szkolnego, jednak wykazują zaburzenia w rozwoju psychoruchowym (wybiórcze). Należy przy tym pamiętać, że zagadnienie dotyczy dzieci w normie intelektualnej, u których nie stwierdzono zaburzeń funkcjonowania zmysłów (np. wadę wzroku, słuchu itp.) oraz pozostających pod właściwie prowadzoną opieką wychowawczą i dydaktyczną. (Bogdanowicz 2003).

Objawy ryzyka dysleksji

Objawy ryzyka dysleksji opisane zostały przez M. Bogdanowicz (2003) w czterech grupach wiekowych: dzieci do pierwszego roku życia, dzieci w wieku 2-3 lat, dzieci w wieku 3-5 lat oraz dzieci 6-7 letnie.

Autorka opisując wiek niemowlęcy i poniemowlęcy wskazuje głównie na opóźnienia w rozwoju psychoruchowym, np. późne siadanie i raczkowanie (w przypadku niemowląt), trudności w zakresie samoobsługi, niska sprawność rąk w zabawach manipulacyjnych.

W wieku przedszkolnym natomiast mogą pojawiać się trudności z utrzymaniem równowagi, obniżona sprawność całego ciała. W dalszym ciągu mamy również do czynienia z trudnościami w samoobsłudze. Pojawiają się również zaburzenia koordynacji wzorkowo-ruchowej i funkcji wzrokowych, np. występuje niechęć do rysowania, a wykonywane prace są uproszczone lub mają dosyć prymitywną formę. U dzieci z ryzykiem dysleksji obserwuje się również zaburzenia rozwoju językowego, np. opóźniony rozwój mowy, przekręcanie wyrazów, kłopoty z zapamiętywaniem nazw. Często występuje również opóźnienie w rozwoju lateralizacji.

U dzieci 6-7 letnich wspomniane wyżej problemy w zakresie motoryki dużej i małej, koordynacji wzrokowo-ruchowej, zaburzeń rozwoju funkcji wzrokowych i językowych oraz lateralizacji pogłębiają się. Pojawiają się dodatkowo trudności w pisaniu, np. mylenie liter, trudności w pisaniu ze słuchu, "odwracanie" liter.

Szersze omówienie przytoczonych objawów znajdziecie w pracy M. Bogdanowicz "Ryzyko dysleksji problem i diagnozowanie".

Photo by Yogesh Rahamatkar on Unsplash

Czy terminy ryzyko dysleksji i dysleksja możemy stosować zamiennie?

Nie! Jak podaje B. Zakrzewska (1996, s. 18) dysleksja to "kompleks zagadnień związanych z mową i czytaniem". Diagnozuje się ją w większości przypadków u nieco starszych uczniów, natomiast ryzyko dysleksji mówi nam o tym, że istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia dysleksji w przyszłości.

Narzędzia do oceny ryzyka dysleksji

M. Bogdanowicz opracowała wystandaryzowane narzędzie do oceny ryzyka dysleksji. SRD, czyli Skala Ryzyka Dysleksji, to kwestionariusz składający się z 21 twierdzeń ocenianych w skali 1 (nigdy) - 4 (zawsze). SRD uzupełnia nauczyciel na podstawie własnych obserwacji i wywiadu z rodzicem lub sam rodzic (preferowane jest jednak pierwsze rozwiązanie). Warto zaznaczyć, że kwestionariusz przeznaczony jest głównie dla dzieci 6-7 letnich lub uczniów pierwszej klasy szkoły podstawowej. Zastosowanie SRD u młodszych dzieci jest możliwe w przypadku wykluczenia stwierdzeń dotyczących znajomości liter, przy czym taka ocena ma charakter orientacyjny.

Gdzie szukać pomocy?

Jeżeli u dziecka zaobserwujemy niepokojące symptomy zawsze warto zwrócić się do specjalisty! Diagnozę trudności w czytaniu i pisaniu powinna wówczas przeprowadzić wyspecjalizowana kadra poradni psychologiczno-pedagogicznej. To samo dotyczy objawów ryzyka dysleksji.

Bibliografia:

Bogdanowicz M., 2003, Ryzyko dysleksji problem i diagnozowanie, Gdańsk

Zakrzewska B., 1996, Trudności w czytaniu i pisaniu modele ćwiczeń, Warszawa

komentarze

Oferta kursów i szkoleń z zakresu logorytmiki stale się poszerza. Jednocześnie wiele przedszkoli oferuje w swoim programie takie zajęcia jako urozmaicenie oferty edukacyjnej. Pytanie brzmi: czy zajęcia prowadzone w dwudziestoosobowej grupie przedszkolnej przez logopedę to faktycznie logorytmika?

Photo by Hugues de BUYER-MIMEURE on Unsplash

Na początek trochę teorii...

Logorytmika to nic innego jak zajęcia ruchowo-muzyczne prowadzone w grupach. Jest to największy możliwy skrót, który niestety niesie ze sobą pewne niedomówienia. Po pierwsze: jakie typy ćwiczeń wykonuje się podczas zajęć? Po drugie: jak liczne mogą być grupy? Po trzecie: jaki jest cel takich spotkań?

Pozwolę sobie przytoczyć za E. Kilińską-Ewertowską (1987) główne zadania logorytmiki.

Zadaniem ćwiczeń logorytmicznych jest uwrażliwienie dzieci i zwrócenie uwagi na zjawiska wspólne dla muzyki i wypowiedzi, a więc na rytm, tempo, wysokość dźwięku (melodię), głośność dźwięku, akcentację, frazowanie i artykulację. [...] w ćwiczeniach logorytmicznych eksponowane są problemy percepcyjne i techniczne, o czym decyduje rodzaj, stopień i rozległość występujących u pacjentów zaburzeń. [...] Usprawnianie słuchowe i ruchowe dzieci z zaburzeniami mowy, zwłaszcza upośledzonym słuchem, jest głównym zadaniem logorytmiki. (s. 8-9)

Autorka podzieliła ćwiczenia na dwie główne grupy: ćwiczenia z zakresu techniki ruchu oraz ćwiczenia percepcyjno-ruchowe. Obie podzielone zostały na szczegółowe podgrupy skupiające się między innymi na kształtowaniu poczucia rytmu, tempa, metrum, przyjmowania prawidłowej postawy ciała, poruszania się w określonej przestrzeni itd.

Nie bez znaczenia pozostaje również aspekt doboru dzieci (w miarę możliwości) w jednorodne grupy pod względem wieku i zaburzenia. Grupy terapeutyczne nie powinny obejmować więcej niż 6-8 uczestników. E. Kilińska- Ewertowska uzależnia również czas trwania spotkania od wieku jego uczestników:

dzieci 4-5 letnie: 20 min
dzieci 6-7 letnie: 30 min
dzieci powyżej 7 roku życia : do 45 min

Photo by Anna Earl on Unsplash

W związku z powyższym wracam do pytania zawartego na początku tego wpisu: czy zajęcia prowadzone w dużej grupie dzieci bez wskazań do terapii możemy nazwać logorytmiką? No cóż... zdmuchiwanie piórek przez dwadzieścia osób jednocześnie nijak ma się do założeń ćwiczeń muzyczno-ruchowych. Uważam, że takie zajęcia prowadzone na skalę "masową" nie należy nazywać logorytmiką, a np. grupowymi zabawami logopedycznymi, gdyż ich cel jest z goła różny. Logorytmika to forma terapii, natomiast zabawy grupowe to głównie profilaktyka.

Mam świadomość tego, że wiele osób się ze mną nie zgodzi, dlatego niniejszy wpis oparłam na literaturze. Akapit podsumowujący jest częścią subiektywną i przedstawia mój stosunek do poruszonego tematu. W celu pogłębiania wiedzy na temat tej formy terapii zachęcam do sięgnięcia po przytoczoną w artykule publikację.

Bibliografia:

Kilińska-Ewertowska E. (1987) Logorytmika, Lublin

komentarze

1. Kalambury

2. Gry planszowe

3. Kółko i krzyżyk

4. Zgadnij o czym myślę

5. Czego brakuje?

Co to jest ryzyko dysleksji?

Objawy ryzyka dysleksji

Czy terminy ryzyko dysleksji i dysleksja możemy stosować zamiennie?

Narzędzia do oceny ryzyka dysleksji

Gdzie szukać pomocy?

Kategorie

O mnie

Facebook

Tu warto zajrzeć

Popularne posty

Ostatnie posty